मु गुम्बा

२०६८ पुस १८ गते, सोमवार ०७:३८:३३ बजे

गोरखा जिल्लाको मु गुम्बा छेकम्पार गाविस वडा नं। ९ मा रहेको महत्वपूर्ण सम्पदा हो । यो गुम्बा कहिले कसले बनाएको हो भन्ने बारे जानकारी दिने स्पष्ट प्रमाण उपलब्ध छैन । स्थानीय मानिसहरु यसलाई १०० वर्षभन्दा पुरानो मान्दछन् ।

गुम्बाका संस्थापक लामा डुक्पा रिक्पोछे हुन् । यस गुम्बाको हाल सम्म कुनै जिर्णोद्धार कार्य भएको छैन । यो गुम्बा स्थापनाबारेमा स्थानीय किम्वदन्ती अनुसार शुरुमा यस गाउँमा बोटबिरुवाहरु राम्रो नभएको पशुपंक्षीहरु तथा मानिसहरुमा विभिन्न रोग लागि बिरामी पर्ने आदि विभिन्न समस्याहरु देखापरेपछि हेलम्बुबाट ल्याइएका डुक्पा लामाले गाउँमा सबैको कल्याण र शान्तीको कामना गर्दै यो गुम्बा यहाँ स्थापना गरेको विश्वास गरिन्छ ।

 
यस गुम्बाभित्र वेदीकामा गुरु रिम्पोछे शाक्य थुवा च्याङग्रेसी र ढोल्माका मृण्मय मूर्तिहरु रहेक छन् । यी सबै मूर्तिहरु बिसौं शताब्दीको आरम्भतिरका भएको अनुमान गर्न सकिन्छ । वर्गाकार यो गुम्बा पूर्वाभिमुख र १ तले छ । गुम्बामा स्लेटको २ पाखे छाना रहेको छ । गुम्बाको नाप लम्बाई ८ मी चौडाई ८ मी र उचाई करिब २४÷२५ फिट छ । ढुङ्गा माटो र काठबाट गुम्बा बनेको छ । गुम्बाको मौलिक स्वरुपमा कुनै परिवर्तन भएको देिखंदैन । गुम्बाभित्र ४ पाटे आकारका ४ वटा काठका खाँवो थाम छन् ।

 
यहाँ बिहान बेलुका नित्य पूजा हुन्छ । धुप दीप नैवेद्य प्रसाद आदी प्रयोग गरी नित्य पूजा गरिन्छ । तिब्बती पात्रो अनुसार प्रत्येक महिनाको १० र २५ गते गुरु रिम्पोछे हरेक महिनाको ३ दिनसम्म ल्हाप्साङ र प्रत्येक महिनाको अष्टमी पूर्णिमा र औंशीमा ढोल्मा तारा को पूजा गरिन्छ । यस्तै गरी ङ्युने पूजा जेष्ठ शुक्ल पूर्णिमामा १५ दिन सम्म गरिन्छ । यहाँका हालका अवतारी लामा डोल्पा रिम्पोछे हुन् । यहाँ २४ जना ढावा भिक्ष्ाहरु हरुले लामा धर्म अध्ययन गरिरहेका हुन् । 
यस गुम्बामा धार्मिक तथा शैक्षिक रुपमा प्रयोग हुदै आएको छ ।

गुम्बाका लामा र ढावाहरुको संयुक्त प्रयासमा गुम्बाको पूजा र अन्य व्यवस्थापन हुँदै आएको छ । यस गुम्बाबो भौतिक अवस्था अवस्था जिर्ण रहेको छ तसर्थ गुम्बाको मौलिक स्वरुप कायम रहने गरी आवश्यक मर्मत सम्भार यथासिघ्र गर्नुपर्ने देखिन्छ ।

Keshav Lamichhane : Simjung 7,Gorkha

hamrogorkha.com lai dheri dhanyabad kinaki hamrogorkha.com le garda hamile gorkhako barema dheri kura janna paiyo.jhalla bhume ko barema pani janakari dinubhayena ajha sunma sugandha hune thiyo.